Twój koszyk jest obecnie pusty!
RADCA PRAWNY
Alicja Berger-Lach
Czy można wydawać polecenia osobie współpracującej na kontrakcie B2B?
Coraz częściej pracodawcy decydują się na współpracę z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Model B2B jest popularny zwłaszcza w branży IT, e-commerce i usługach kreatywnych. Pojawia się jednak pytanie – czy i w jakim zakresie można nadzorować takiego współpracownika?
Choć osoba świadcząca usługi w ramach B2B nie jest pracownikiem, wiele firm nieświadomie stosuje wobec niej te same standardy, co wobec osób zatrudnionych na umowę o pracę. Takie podejście może jednak prowadzić do ryzyka przekwalifikowania umowy cywilnoprawnej na stosunek pracy.
Granice nadzoru w modelu B2B
Trzeba pamiętać o jednej z najważniejszych kwestii: W relacji B2B nadrzędnym celem jest wykonanie określonego rezultatu – usługi, projektu lub produktu. Osoba współpracująca w ramach umowy cywilnoprawnej zachowuje swobodę co do sposobu i organizacji pracy. Nadzór nad taką osobą powinien ograniczać się wyłącznie do kontroli efektów jej działań.
Nie powinno mieć miejsca:
- ustalanie sztywnych godzin pracy,
- nakazywanie osobistego stawiennictwa codziennie w biurze lub w innym miejscu,
- kontrolowanie, w jaki sposób wykonuje zadania krok po kroku.
Możliwa jest natomiast:
- kontrola jakości wykonanej usługi lub produktu,
- weryfikacja zgodności z umową,
- egzekwowanie ustalonych terminów i rezultatów.
Polecenia służbowe a zlecenia w umowie B2B
W wyroku z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. II PK 200/13, Sąd Najwyższy wskazał:
„Wprawdzie w ramach stosunku pracy pracodawca może zlecić wykonywanie pracownikowi poleceń wydawanych przez podmiot, którym pracodawca nie pozostaje w stosunku pracy (…), ale przecież także w ramach klasycznych stosunków cywilnoprawnych zleceniodawca może zobowiązać zleceniobiorcę do wykonywania poleceń wydawanych mu przez wskazany (…) podmiot.”
Oznacza to, że w B2B można ustalić, że konkretna osoba będzie koordynować działania współpracownika. Nie wolno jednak tworzyć relacji przypominającej podporządkowanie typowe dla etatu.
To rozróżnienie jest istotne. Jeśli kontraktor w praktyce wykonuje polecenia, w określonym czasie i miejscu, pod nadzorem przełożonego, to taka umowa może zostać uznana za stosunek pracy – nawet jeśli została podpisana jako cywilnoprawna.
Ryzyka dla przedsiębiorcy
Niewłaściwe sprawowanie nadzoru nad osobą współpracującą B2B może prowadzić do:
- przekwalifikowania umowy przez sąd pracy na umowę o pracę,
- obowiązku zapłaty zaległych składek ZUS i podatków,
- odpowiedzialności odszkodowawczej.
Aby uniknąć tych zagrożeń, należy pamiętać o podstawowych różnicach między pracą a usługą:
- współpracownik działa samodzielnie i niezależnie,
- zleceniodawca nie powinien ingerować w sposób działania zleceniobiorcy czy wykonawcy.
Podsumowanie
Nadzór nad osobą współpracującą w ramach kontraktu B2B jest dopuszczalny, ale musi być ograniczony. Współpraca powinna polegać na monitorowaniu efektów, nie sposobu pracy. Kluczem jest odpowiednie skonstruowanie umowy i konsekwentne przestrzeganie jej zapisów w praktyce. Jeżeli pojawiają się wątpliwości co do zakresu dopuszczalnych działań – warto skonsultować się z prawnikiem.
Jako prawniczka z doświadczeniem w obsłudze relacji B2B, pomagam przygotowywać bezpieczne umowy i wspieram w analizie ryzyk. Zachęcam do kontaktu – wspólnie znajdziemy rozwiązania dostosowane do realiów Państwa działalności.
Masz pytanie? Zapraszam do dyskusji
czyli defacto nic w sądzie nie ugram, umowa jest między innymi szykanowana wysoką karą np za przejście do konkurencji co zamyka mi rynek pracy, a z drugiej strony nie przysługuje mi żadne wynagrodzenie za to że np przez rok do tej konkurencji nie przejdę – B2B nie jest w tym kierunku chronione w zaden sposób tak jak etatowcy. Kolejna rzecz, moge być kontrolowany krok po kroku bo wystarczy ze zleceniodawca do umowy dołozy zapis że mam pracowac zgodnie ze szczegółową procedura i w tym momencie jestem w czarnej dupie bo w sądzie znów wszystko będzie przeciwko mnie. kolejna sprawa zwrot składek zus???? to jakis zart??? moge byc przez firme zaskarżony o jakies z dupy wyjete straty i szkody z czego nie będę się w stanie wybronić. wiec warto sobie zadac pytanie czy gra jest warta świeczki. Bo jesli mam wydac mase pieniędzy na prawników i nic z tego nie miec to odpuszczę.
Dziękuję za ten komentarz – rozumiem frustrację, bo wiele kontraktów B2B jest pisanych „pod silniejszą stronę”.
To jednak nie znaczy, że w sądzie „nic się nie ugra” – w sporach liczą się realia współpracy, a nie tylko to, co wpisano do umowy.
Zakaz konkurencji bez wynagrodzenia jest w B2B spotykany, ale nie jest automatycznie niepodważalny: bada się m.in. proporcjonalność zakresu i czasu oraz to, czy kara umowna nie jest rażąco wygórowana (może być miarkowana).
Podobnie z „kontrolą krok po kroku” – standardy jakości, procedury bezpieczeństwa czy compliance mogą być dopuszczalne, ale jeśli w praktyce jest podporządkowanie jak na etacie (czas, miejsce, stały nadzór), to rośnie ryzyko zakwestionowania takiej relacji.
Wątek ZUS nie dotyczy „zwrotu” w potocznym sensie, tylko możliwych konsekwencji rozliczeniowych przy przekwalifikowaniu relacji.
Co do roszczeń o szkody: firma musi je udowodnić, a wiele da się ograniczyć w umowie (limit odpowiedzialności, wyłączenia, procedury odbioru, OC).
Zgadzam się też z najważniejszym pytaniem: czy gra jest warta świeczki.
Często najlepszą pierwszą opcją nie jest proces, tylko sensowna renegocjacja kluczowych klauzul (zakaz konkurencji, kary, odpowiedzialność, zasady nadzoru).
Jeśli umowa realnie zamyka rynek pracy i nie daje ekwiwalentu, to jest to sygnał ostrzegawczy – i warto ją przeanalizować zanim problem „wybuchnie”.
Trzymam kciuki, żeby udało się wypracować warunki bardziej partnerskie – bo B2B nie musi oznaczać braku ochrony, tylko wymaga lepszych zapisów i praktyki współpracy.Witam
niestety nie da się nic negocjowac, wybór był prosty, albo przyjmuje albo do widzenia. Wszystko co jest na umowie nie podlegało nawet próbie negocjacji. Zostałem postawiony pod ścianą, argumentacja była prosta : nie ma mowy o etacie bo nie i koniec. Albo B2B albo nic. Mało tego dostałem na pismie, że będe skrupulatnie rozliczany ze wszystkiego co robię a inni pracownicy mający te same obowiązki co ja nic nie muszą. Ot taka sytuacja. Nie stac mnie na procesy po sądach i nie widzę na ta chwile możliwosci zmiany pracy, bo nic sensownego nie znalazłem. Mając ponad 50 lat na karku jestem na rynku pracy z góry traktowany jak problem.
Nazywam się Alicja Berger-Lach i jestem Radcą Prawnym. W zawodzie prawnika pracuję od 2008 roku, zaś w branży IT działam od 2015 roku.
Specjalizuję się w prawie gospodarczym i prawie pracy, a także w szeroko pojętych aspektach prawnych związanych z nowymi technologiami, Internetem i E-commerce.
Dodaj komentarz